strona główna archiwum

 

Dynastia

Beata Eaton

 
 
Podczas regat jachtów klasycznych jednostki Fife są nagradzane nie tylko za sportowe wyczyny, ale również za piękno.
 

William Fife założył stocznię jachtową w 1791 r. na plaży w miejscowości Faire. Początkowo budował małe kutry i szkunery. Jego pierwszą większą konstrukcją był 6-tonowy kuter COMET zbudowany w 1809 r. dla bogatego kupca z Glasgow. Już wówczas William Fife był wyróżniającym się architektem i budowniczym. Kolejną jego konstrukcją był 50-tonowy LAMLASH zwodowany w 1812 r. dla Jamesa Hamiltona. Znany był jednak pod nazwą BIG LAMLASH ze względu na to, iż był największą jednostką pływającą wówczas po Zatoce Clyde. Był to pierwszy szkocki jacht, który pływał po Morzu Śródziemnym.
W 1824 r. został założony pierwszy klub jachtowy w regionie Glasgow – Royal Northern Yacht Club. Jego komodorem został James Hamilton. Sławny już wtedy jacht LAMLASH wykorzystywany był jako jednostka flagowa klubu. W 1832 r. stocznia Fife zwodowała jacht GLEAM, uznany przez szkockie środowisko żeglarskie za najlepiej skonstruowany jacht. William Fife skonstruował również statek parowy INDUSTRY, który pływał po wodach Clyde przez 70 lat!
W 1835 r. Fife zaczął uczyć swojego, wówczas 13-letniego, syna Williama (Fife II). Młody William już po pięciu latach przejął kierownictwo nad stocznią. Sławę, jako architekt jachtowy zdobył w 1848 r. budując swoją pierwszą jednostkę – regatowy kuter STELLA. Renomę na skalę krajową stocznia uzyskała budując jacht CYMBA, który okazał się najszybszym jachtem na południowym wybrzeżu Anglii. William Fife II budował swoje imperium przez ćwierć wieku. Był człowiekiem wielce szanowanym i poważanym, zarówno w środowisku żeglarskim, jak i wśród mieszkańców Fairlie. Jego klientami byli ludzie z „nowej” i „starej” arystokracji.
William wiele czasu spędzał żeglując po wodach Clyde. Często brał udział w regatach. Rzadko jednak pełnił funkcję sternika, gdyż komendę na ogół obejmował jego brat Allen, który wykazywał nieprzeciętny talent do prowadzenia jachtów.
Najbardziej znanymi jego konstrukcjami była FIONA (1865 r.) i BLOODHOUND (1875 r.). FIONA wygrywała wszelkie zawody żeglarskie przez kolejne 10 lat, dopiero BLOODHOUND odsunął ją w cień.
Po zaprojektowaniu jachtu LATONA w 1875 r. kariera Williama II zaczęła powoli się kończyć.
Fife III rozpoczął studia niezbędne do poznania nowoczesnej architektury jachtowej. Pierwszą jego sławną konstrukcją był jacht CLARA zwodowany w 1884 r. Jacht ten zdobył 17 razy pierwsze i raz drugie w 21 regatach rozgrywanych na angielskich wodach. Po tak udanym sezonie jednostka została sprzedana do Stanów Zjednoczonych, gdzie osiągała dalsze sukcesy. To dało międzynarodową reputację stoczni z Faire i jej konstruktorowi Williamowi Fifowi III.

Wśród konstruktorów angielskich panowało naturalne i zdrowe współzawodnictwo, jednakże, gdy w grę wchodziły międzynarodowe regaty międzynarodowe np. Puchar Ameryki, potrafili ze sobą współpracować. W 1887 r. Fife popłynął do USA wraz z jachtem THISTLE zaprojektowanym przez G.L. Watsona, aby na miejscu służyć swoją pomocą. Przy kolejnych jachtach budowanych dla Sir Thomasa Liptona SHAMROCK I (zaprojektowany przez Fife’a), SHAMROCK II (zaprojektowany przez Watsona), SHAMROCK III (zaprojektowany przez Fife’a), SHAMROCK IV (zaprojektowany przez Nicholsona) konstruktorzy wspomagali się wzajemnie.
Większość projektów Williama Fife’a było budowanych zgodnie z międzynarodowym regulaminem regat: po 1896 r. Linear Rating Rules, a po 1907 r. International Rating Rules – głównie 6M, 8M, 12M i 15M. Wiele osób nazywało jachty klasy 6M.RI. – klasą Fife, ponieważ jednostki Fife’a były praktycznie nie do pokonania. Jachty projektowane przez Fife’a III były budowane w Anglii, Europie, Północnej Ameryce, Indiach, Nowej Zelandii i Australii. Zapotrzebowanie na jego konstrukcje było tak duże, że stocznia Fairlie nie była w stanie temu podołać. Przez wiele lat jachty budowano „pod chmurką” – na plaży. Około 1900 postawione zostały hale, ale mała głębokość stoczniowego basenu uniemożliwiała wodowanie jachtów o większym zanurzeniu. Największym jachtem zbudowanym w Fairlie była CAMBRIA (1928 r.) należąca do klasy 23 M.I.R.
Fife projektował również jachty, które dzisiaj zakwalifikować by można do klasy turystyczno-regatowej. Najbardziej znanymi z tej grupy były szkunery CICELY (1902 r.) i SUZANNE (1904 r.), jole MOONBEAM (1903 r.) i SUMURUN (1914 r.) oraz gaflowy kuter MOONBEAM (1920 r.).
Rok 1923. 65-letni Fife III zatrudnił na stanowisku głównego managera swojego siostrzeńca Roberta Balderstona, zmieniając również nazwę stoczni z W. Fife & Son na W&R.B. Fife.
William III czynnie pracował do śmierci, czyli do roku 1944. W tym czasie Robert Balderston przeszedł na emeryturę i stocznia została przejęta przez długoletniego pracownika Archie Mac Millana. W czasach powojennych stocznia przeżywała raczej trudne czasy i ostatecznie została zamknięta w 1985 r.
William Fife III zaprojektował 800 jachtów, z czego około 200 nadal pływa. Wiele z nich zostało bardzo pieczołowicie odrestaurowanych. Wiele jego konstrukcji przeszło do historii jako majstersztyki genialnego architekta
Zaliczyć do nich można jachty: HISPANIA, TUIGA, SHAMROCK I i III, ALTAIR, IERNE, ALACHIE, WHITE HEATHER. Część archiwum jego biura została ocalona i znajduje się w Scottish Maritime Museum w Irvine, duża kolekcja rysunków znajduje się pod opieką Fairlie Restorations. William Fife III stworzył wiele pięknych i szybkich jachtów. Jednostki, które nadal można spotkać w portach świata są żywą spuścizną jego twórczości i dowodem jego geniuszu.

D ziś stocznia Fife już nie istnieje. W 1989 r. w miejscowości Hamble powstała stocznia Fairlie Restorations. Inicjatorem tego przedsięwzięcia był szwajcarski biznesman Alber Oberis. Kierowana przez Duncana Walkera stocznia zajmuje się dokładną renowacją istniejących jeszcze jachtów Fife. Pierwszym ich projektem była restauracja jachtu TUIGA, w kolejnych latach odbudowali następujące jachty: KENTRA, FULMAR, MADRIGAL, OSBORNEBELLE ADVENTURE. Fairlie Restorations zajmuje się również odnajdowaniem jednostek skonstruowanych przez geniuszy z dynastii Fifów. Jednym z sukcesów było odnalezienie jachtu MARIQUITA, ostatniego na świecie jachtu klasy 19 M. R. I.

[ CINTRA ] [ TUIGA ] [ LATIFA ] [ TORINO ] [ FLICA II ] [ YVETTE ]

 

 

 

W tekście wykorzystałam m. in. informacje z artykułów Williama Colliera.

Fot. Beata Eaton

 

Poprzednia

Następna

1999 Wszystkie prawa zastrzeżone